Przyczyny i objawy hemoroidów – sprawdź najważniejsze z nich

Hemoroidy to schorzenie, które dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn, niezależnie od wieku. Choć początkowo mogą dawać jedynie niewielki dyskomfort, z czasem potrafią znacznie obniżyć jakość życia. Wczesne rozpoznanie objawów i znajomość przyczyn hemoroidów to klucz do skutecznego leczenia oraz zapobiegania nawrotom choroby. Co to są hemoroidy? Jakie są ich główne przyczyny, objawy i jak wygląda proces leczenia? O tym w artykule.

Co to są hemoroidy? Charakterystyka żylaków odbytu

Hemoroidy (guzki krwawnicze) to sploty żylne w obrębie odbytu i odbytnicy, które pomagają kontrolować oddawanie stolca [1]. Problem pojawia się, gdy nadmiernie wypełniają się krwią lub rozwija się w nich stan zapalny – wówczas rozszerzają się, stają się bolesne i mogą krwawić. W takiej sytuacji mówimy o chorobie hemoroidalnej, potocznie zwanej hemoroidami odbytu.

Wyróżnia się dwa rodzaje guzków:

• hemoroidy wewnętrzne – zlokalizowane wewnątrz kanału odbytu, niewidoczne z zewnątrz, zwykle bezbolesne,
• hemoroidy zewnętrzne – znajdujące się pod skórą wokół odbytu, bardziej narażone na urazy, powodują swędzenie i ból [2].

Przyczyny hemoroidów – poznaj najważniejsze czynniki ryzyka

Przyczyny hemoroidów są wieloczynnikowe i najczęściej związane z trybem życia oraz obciążeniami genetycznymi.

Do najczęstszych przyczyn powstawania hemoroidów zaliczamy m.in.:

• siedzący tryb życia – brak ruchu prowadzi do zastoju krwi w naczyniach żylnych, co sprzyja ich poszerzaniu,
• długotrwałe zaparcia – powodują zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej i utrudniają odpływ krwi z okolic odbytu [3],
• nadwaga i otyłość – dodatkowe kilogramy zwiększają nacisk na naczynia żylne miednicy,
• ciąża – u kobiet ciężarnych zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej oraz działanie hormonów sprzyja rozwojowi żylaków odbytu [4],
• niewłaściwe nawyki toaletowe – długie przebywanie w toalecie, czytanie w trakcie wypróżniania i nadmierne parcie to częste przyczyny hemoroidów odbytu,
• wiek – osłabienie elastyczności naczyń krwionośnych wraz z wiekiem sprzyja powstawaniu guzków krwawniczych,
• predyspozycje genetyczne – skłonność do chorób naczyń żylnych może być dziedziczna [5].

Warto pamiętać, że przyczyny hemoroidów u kobiet często wiążą się także z cyklem hormonalnym i okresem poporodowym, gdy zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej i zmiany hormonalne osłabiają ściany naczyń krwionośnych.

Jak rozpoznać hemoroidy? Najczęstsze objawy

Pierwsze objawy hemoroidów są zwykle łagodne i łatwe do przeoczenia. Należą do nich: uczucie dyskomfortu, delikatne swędzenie lub pieczenie w okolicy odbytu. Z czasem pojawia się ból przy wypróżnianiu oraz ślad krwi na papierze toaletowym lub w stolcu [6].

Typowe objawy hemoroidów odbytu to m.in.:

• krwawienie,
• uczucie ucisku lub ciała obcego w odbycie,
• ból lub pieczenie po wypróżnieniu,
• świąd,
• wilgotność lub wydzielina w okolicach odbytu.

Wczesna reakcja na pierwsze objawy hemoroidów jest niezwykle ważna, ponieważ nieleczone mogą prowadzić do zakrzepicy lub wypadania guzków na zewnątrz.

Jakie są objawy hemoroidów wewnętrznych?

Hemoroidy wewnętrzne rozwijają się wewnątrz kanału odbytu, powyżej tzw. linii zębatej, gdzie nie ma receptorów bólowych. Dlatego też w początkowym stadium choroba przebiega bezboleśnie [7]. Najczęstszym objawem jest bezbolesne krwawienie podczas wypróżniania – krew ma zwykle jasnoczerwony kolor.

Pacjenci mogą również odczuwać uczucie niepełnego wypróżnienia lub obecności ciała obcego w odbycie. W bardziej zaawansowanych przypadkach guzki mogą wypadać na zewnątrz, co wiąże się z dyskomfortem, pieczeniem i koniecznością ich ręcznego odprowadzenia.

Jakie są objawy hemoroidów zewnętrznych?

Hemoroidy zewnętrzne umiejscowione są pod skórą wokół odbytu i są znacznie bardziej uciążliwe. Objawiają się bólem, świądem, pieczeniem oraz obrzękiem [8]. W przypadku zakrzepicy guzków krwawniczych mogą one stać się twarde, bolesne i mieć sinofioletowe zabarwienie.

Pacjenci często opisują, że hemoroid wygląda jak niewielki, twardy, bolesny guzek w okolicy odbytu. Objawy nasilają się podczas siedzenia, kaszlu, wysiłku fizycznego lub defekacji. Z uwagi na ryzyko infekcji i powikłań zakrzepowych – w przypadku nasilonego bólu należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem proktologiem.

Na czym polega leczenie hemoroidów?

Leczenie hemoroidów uzależnione jest od stopnia ich zaawansowania. W początkowych stadiach skuteczne są metody zachowawcze – zmiana stylu życia, odpowiednia dieta oraz farmakoterapia.

Najczęściej stosowane działania obejmują:

• zwiększenie spożycia błonnika i płynów,
• unikanie zaparć i długiego siedzenia,
• stosowanie preparatów miejscowych – takich jak krem doodbytniczy Procto-Glyvenol®, który łagodzi ból, zmniejsza obrzęk i działa przeciwzapalnie czy czopków Procto-Glyvenol®.

W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne może być leczenie zabiegowe – m.in. podwiązanie guzków gumkami (metoda Barrona), skleroterapia czy laserowe usuwanie żylaków odbytu. W niektórych przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne.

Szybkie rozpoczęcie terapii znacznie zwiększa skuteczność terapii, a także skraca czas rekonwalescencji. Co istotne, wczesne leczenie zapobiega rozwojowi powikłań i pozwala uniknąć przewlekłego bólu oraz krwawienia.

Bibliografia:

1. Lohsiriwat V. Hemorrhoids: From basic pathophysiology to clinical management. World J Gastroenterol, 2019.
2. Abramowitz L. et al. The anatomy and classification of hemorrhoids. Dis Colon Rectum, 2020.
3.  Sun Z., Migaly J. Review of hemorrhoid disease: presentation and management. Clin Colon Rectal Surg, 2021
4. Poskus E. et al. Pregnancy and hemorrhoidal disease: risk factors and management. Int J Colorectal Dis, 2020.
5.  Riss S. et al. Prevalence and risk factors of hemorrhoids in adults. Eur Surg, 2021
6. Johanson J. F., Sonnenberg A. The prevalence of hemorrhoids and chronic constipation. Gastroenterology, 2019.
7.  Mounsey A. L., Halladay J. R. Hemorrhoids: diagnosis and treatment options. Am Fam Physician, 2020.
8. Kim S. H. et al. Clinical manifestations of external hemorrhoids and thrombosis. Int J Colorectal Dis, 2021.

Artykuł zawiera informacje na temat:

• Leku dostępnego bez recepty:

Nazwa produktu leczniczego: Procto-Glyvenol, (50 mg + 20 mg)/g, krem doodbytniczy. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej: Tribenozyd (Tribenosidum), lidokainy chlorowodorek (Lidocaini hydrochloridum). Dawka substancji czynnej: 1 g kremu doodbytniczego zawiera 50 mg tribenozydu (Tribenosidum) i 20 mg lidokainy chlorowodorku (Lidocaini hydrochloridum). Postać farmaceutyczna: Krem doodbytniczy. Biały, jednorodny krem o słabym, charakterystycznym zapachu. Wskazania do stosowania: Miejscowe leczenie zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów. Podmiot odpowiedzialny: Recordati Ireland Ltd., Raheens East, Ringaskiddy, Co. Cork, Irlandia. SIL_01.2023

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Zwróć uwagę na przeciwwskazania. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

PL-PROCTG-0125